بسته شدن تنگه هرمز و قیمت نفت جهانی

بررسی مشکلات بستن تنگه هرمز با توجه به تشدید تنش‌های میان ایران و اسرائیل، نگرانی‌ های بازار نفت جهانی را افزایش داده است. برخی مقامات ایرانی، با اشاره به قدرت ایران درتنگه هرمز، از احتمال تجدید نظر در رفت‌ و آمد های نفتی آن خبر داده‌اند.عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی نیز تهدید به بستن تنگه هرمز، محل عبور 30 درصد از نفت جهان، را در دست بررسی دانسته و آن را پاسخی به حملات اخیر اسرائیل عنوان کرده است. این تنگه، خلیج فارس را به دریای عمان متصل می کند و با توجه به عبور روزانه بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان، از نظر اقتصادی و ژئوپلیتیکی اهمیت فوق العاده ای دارد و بسته شدن آن می‌تواند جریان انرژی جهانی را مختل کند.

 

این اقدام، به ویژه برای اسرائیل که به واردات نفت و گاز وابسته است، و کشورهای متکی به واردات از خلیج فارس، از جمله آمریکا و کشورهای اروپایی، پیامدهای اقتصادی سنگینی خواهد داشت. افزایش قیمت نفت در بازار جهانی، که هم اکنون نیز در پی این تنش‌ها به چشم می‌خورد، می‌تواند به ریزش بازار سهام، افزایش قیمت بنزین و آسیب به اقتصاد جهانی منجر شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که بسته شدن تنگه هرمز می تواند قیمت نفت را تا 150 دلار در هر بشکه افزایش دهد.

با این حال نظرات کارشناسی در زمینه بسته شدن تنگه هرمز متقاوت است. برخی کارشناسان باتوجه به تحریم های چند ساله علیه ایران و نقش محدود آن در بازار نفت، تاثیر چندان قابل توجه این تنش ها بر قیمت جهانی نفت را بعید دانسته و تاکید کردند که بسته شدن تنگه هرمز، موجب اختلال در عبور نفت خام بسیاری از کشور های حاشیه شمالی خلیج فارس و افزایش قیمت نفت خواهد شد. البته، پیش بینی میزان دقیق این افزایش به عوامل متعددی از جمله مدت زمان بسته شدن تنگه و ظرفیت ذخابر اضطراری کشور های مصرف کننده بستگی دارد.

با این وجود، تحلیلگران وقوع این سناریو را با توجه به دلایل زیر بعید می دانند :

• عرض تنگه و حضور کشور های دیگر در آن، مسدود سازی کامل را غیر ممکن می سازد. علاوه بر این مسیر های جایگزین از طریق آب های امارات متحده عربی و عمان نیز قابل استفاده است.

• از طرفی مسدود سازی تنکه به ایران آسیب اقتصادی جدی وارد میکند، زیرا واردات کالا های ضروری ایران از این مسیر انجام میشود. همچنین خشم چین را به عنوان بزرگترین مشتری تجاری و بزرگترین خریدار نفت ایران بر می انگیزد.

• این اقدام همچنین احتمالا باعث واکنش بین الملی شدید و درگیری نظامی با ایالات متحده با توجه به حضور ناوگان پنجم این کشوردر بحرین خواهد شد.

 

با وجود بعید بودن وقوع سناریو بسته شدن تنگه هرمز، ایران در صورت تشدید درگیری ها می تواند تنگه را مین گذاری کرده، به تانکر ها حمله کند و ترافیک دریایی را مختل سازد.